“Organiseer je bedrijf om de data heen”

Mirjam Hulsebos portret

Data wordt een van de belangrijkste assets van organisaties, minstens zo belangrijk als kapitaal of medewerkers. Toch zijn de meeste bedrijven nog niet om deze wetenschap heen georganiseerd. Neem bijvoorbeeld het eigenaarschap van data in een organisatie of misschien zelfs in een hele keten. Als jij dat eigenaarschap niet claimt, springt een ander wel in dat gat. Over deze en andere issues omtrent datamanagement spraken we met it-analist Tim Jennings van OVUM.

De meeste it’ers snappen onderhand wel dat data belangrijk wordt, maar ze weten niet waar ze moeten beginnen. Welk advies kunt u hen geven?
“Iedere organisatie moet beginnen bij zijn strategische doelen. Neem die als uitgangspunt en bedenk dan welke informatie je nodig hebt om die doelen te bereiken. Dat is een andere volgorde dan de meeste bedrijven nu gewend zijn. Op dit moment kijken ze alleen welke data ze al hebben en laten daar analyses op los. Mijn advies is: draai het om. Begin bij de business-uitdaging.”

Loop je daarmee niet het gevaar meteen een enorme databehoefte te creëren?
“Dit hoeft dat niet altijd te betekenen dat je nieuwe databronnen moet aanboren. Je kunt ook verschillende databronnen die nu nog in silo’s staan slim combineren. Bedrijven beschikken namelijk al over heel veel data, maar hebben er niet altijd een context voor. Neem bijvoorbeeld de telco’s. Zij hebben informatie over de netwerkperformance en over waar klanten bellen. Als je die twee datastromen combineert dan zie je waar de meeste gesprekken verloren gaan door een slechte dekking. In die markt gebeurt dit al jaren, maar in de meeste organisaties zijn dit nog onontdekte mogelijkheden. Begin dus eerst eens met je eigen interne processen. Vraag jezelf bijvoorbeeld af hoe je het werk van medewerkers kunt vergemakkelijken. Of bedenk hoe je je dienstverlening aan alle klanten kunt verbeteren. Dan kan een vervolgstap zijn het verbeteren van het één-op-één klantcontact. Dat is ingewikkelder en dan loop je tegen nieuwe vraagstukken aan op bijvoorbeeld het gebied van privacy.”

M1312.p9.timjennings    OVUM-analist Tim Jennings

Waarom zijn sommige industrieën, zoals bijvoorbeeld de telecom, zoveel verder dan andere?
“Het helpt als er druk op de ketel staat. Telco’s zien al enkele jaren aankomen dat hun traditionele business-model niet meer werkt. Het gaat in hun markt niet meer om het verkopen van belminuten en SMS-bundels. De geldstromen moeten uit een andere richting komen. Datzelfde geldt voor mediabedrijven. Ook zij weten dat ze alleen kunnen overleven als ze dichter tegen hun klanten aankruipen en vanuit die klantrelatie partnerships aangaan met nieuwe partijen. Of neem de energiewereld. De netwerkbedrijven bouwen hun netwerken in rap tempo om tot smart grids, voorzien van sensoren die meten hoeveel stroom waar wordt gevraagd en waar wordt geleverd. Die informatie is voor energieleveranciers goud waard. Dat realiseren ze zich nu ook wel, maar dat is niet waarom ze die informatie in eerste instantie zijn gaan verzamelen. Ze hadden geen keus. En nu kunnen ze van de nood een deugd maken.”

Als je die keus nog wel hebt, hoe lang kun je dan nog wachten?
“Niet, want morgen kan er in jouw markt wel een partij zijn die het eigenaarschap van data claimt. Ik vlieg veel en dan check ik vooraf altijd even bij SeatGuru wat de beste plek in het vliegtuig is. Zij doen een aanbeveling welke stoelen in een vliegtuig het meest comfortabel zijn. Je geeft de luchtvaartmaatschappij en het vluchtnummer op en zij doen een suggestie. Zij weten als enige partij welke vluchten ik maak met welke luchtvaartmaatschappijen. Bijzonder waardevolle informatie waar luchtvaartmaatschappijen graag voor betalen. Zij realiseren zich nu dat ze die markt hebben weggegeven. Ze hebben zelf geen eigenaarschap geclaimd voor de data en de klantrelatie, en dan is er dus ruimte voor een andere partij om daar in te springen. Data is in die markt nu echt een ‘game changer’.”

Hoe pak je deze verandering aan? En welke rol kunnen it-afdelingen hierin spelen?
“Hoe je als organisatie het meest kunt halen uit data is een business-vraagstuk, geen it-vraagstuk. Maar je kunt als it-manager het onderwerp natuurlijk wel op de agenda zetten bij de Raad van Bestuur. Bijna iedere organisatie van enige omvang heeft een CIO nodig die verantwoordelijk is voor de informatiestrategie. En liefst ook een Chief Data Officer die zich bezighoudt met aspecten als governance, bewaarplicht en datakwaliteit. Een belangrijke taak van deze functionarissen is om de business te inspireren. Want nogmaals: dit is geen it-vraagstuk, maar een business-vraagstuk. De uitdaging ligt niet in de technologie – die is er en de kosten zijn door de cloud ook flink naar beneden gegaan. De uitdaging zit veel meer in het creëren van een datacultuur en het ontwikkelen van de juiste vaardigheden. Daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen.”

X