De introductie van nieuwe AI-gedreven shoppingtools door Amazon heeft geleid tot felle kritiek vanuit tientallen online retailers. Het technologieconcern gebruikte experimentele AI-agents om producten van externe webshops te verzamelen en aan te bieden op zijn eigen marktplaats, zonder dat de betrokken bedrijven daarvan op de hoogte waren of hiervoor toestemming hadden gegeven.
Centraal in de controverse staan de functies Shop Direct en Buy for Me, die Amazon in februari vorig jaar lanceerde en momenteel test bij een beperkte groep Amerikaanse gebruikers. Met Shop Direct kunnen klanten binnen Amazon bladeren door producten die eigenlijk afkomstig zijn van andere merken en webshops. Wanneer een product niet rechtstreeks via Amazon wordt verkocht, verschijnt soms een ‘Buy for Me’-knop. Die activeert een AI-agent die namens de klant het product aankoopt op de website van de aanbieder, met gebruik van de betaal- en verzendgegevens die al bij Amazon bekend zijn.
Toestemming
Volgens Amazon zijn deze tools bedoeld om consumenten te helpen elk gewenst product te vinden, ook als het niet in het eigen assortiment zit. Maar in de praktijk bleken veel webwinkels verrast, en verontwaardigd, toen hun producten ineens op Amazon verschenen. Techpublicatie Modern Retail bracht als eerste naar buiten dat diverse retailers bezwaar maakten, onder meer omdat productinformatie onjuist was of omdat artikelen werden aangeboden die zij niet langer verkochten.
Uitgebuit en geschonden
Een van de felste critici is Angie Chua, CEO van Bobo Design Studio. Zij ontdekte dat Amazon’s AI-agent plotseling bestellingen voor haar producten plaatste, terwijl zij er bewust voor had gekozen niet via Amazon te verkopen en uitsluitend actief is op Shopify. Volgens Chua moest zij zelf actie ondernemen om haar producten te laten verwijderen, omdat het systeem standaard opt-out blijkt te zijn. “We werden gedwongen dropshippers op een platform waar we bewust geen deel van willen uitmaken”, zei ze. Haar ervaring leidde tot honderden reacties van andere kleine ondernemers die via platforms als Wix, Squarespace en WooCommerce actief zijn.
Ook Emi Moon, oprichter van het digitale kunstmerk Peachie Kei, ontdekte dat haar volledige catalogus zonder toestemming op Amazon stond. “Het is een reputatiekwestie”, zo stelde zij. “Ik wil niet geassocieerd worden met Amazon.” Zij pleitte ervoor dat deelname aan dergelijke systemen altijd expliciet opt-in zou moeten zijn.
Amazon verdedigt aanpak
Amazon stelt dat Shop Direct en Buy for Me juist zijn bedoeld om kleine bedrijven te helpen nieuwe klanten te bereiken en extra omzet te genereren. Volgens een woordvoerder kunnen bedrijven zich op elk moment afmelden via e-mail en worden zij dan snel verwijderd. Amazon benadrukt bovendien dat het geen commissie ontvangt op aankopen via Buy for Me en dat de AI-systemen prijs en beschikbaarheid controleren. Inmiddels zouden meer dan 500.000 producten via de dienst te koop zijn.
De kritiek is des te opvallender omdat Amazon zelf fel ageert tegen AI-bedrijven die zonder toestemming zijn marktplaats scrapen. Zo stuurde het in november een sommatiebrief aan Perplexity AI. De huidige ophef werpt daarmee vragen op over consent, autonomie en macht in het tijdperk van ‘agentic commerce’, waarin Amazon ook inzet op tools als Auto Buy en de AI-assistent Rufus, die volgens het bedrijf miljarden aan extra omzet moeten opleveren.