In Nederland leven momenteel ruim 320.000 mensen met dementie, van wie naar schatting zo’n 70 procent de ziekte van Alzheimer heeft. Prognoses gaan uit van meer dan een half miljoen gevallen in 2040. Toch blijven vroege signalen in medische dossiers te vaak onopgemerkt.
Data- en AI-consultancy Katalyze Data ontwikkelde daarom tijdens de SAS Hackathon een prototype genaamd DementAI. Het systeem analyseert bestaande patiëntgegevens om subtiele patronen van cognitieve achteruitgang eerder zichtbaar te maken. Daarbij checkt AI onder andere medische dossiers, hersenactiviteit en ongestructureerde klinische notities.
Bestaande data als vertrekpunt
DementAI introduceert geen nieuwe screeningsprocessen. In plaats daarvan werkt het systeem met informatie die zorgorganisaties al in huis hebben. Door gestructureerde en ongestructureerde data te combineren detecteert het model signalen die anders verspreid blijven over verschillende systemen.
Transparantie speelt daarin een sleutelrol. Het systeem toont zorgprofessionals waarom een bepaalde patiënt is gemarkeerd. Zo kunnen artsen de AI-uitkomst meewegen in hun klinische besluitvorming. Het prototype combineert klassieke machine-learning met generatieve AI-componenten en synthetische data. Er wordt gebruikgemaakt van SAS Viya, SAS Data Maker en SAS Viya Workbench, aangevuld met open-source tools als Python en R.
Check ook: Zorg-overzicht op ICT Magazine
Meerdere AI-initiatieven voor Alzheimer in Nederland
DementAI staat niet op zichzelf. Zo loopt er in Nederland ook het DIMPLAD-project van TNO. Dat is gestart in 2025 en daarbij wordt een digitale app ontwikkelt voor vroege herkenning via cognitieve tests en symptoomtracking. Dat project loopt door tot december 2028. Onderzoekers van VU Amsterdam en het UMC werken aan AI-modellen die diagnostische nauwkeurigheid verhogen van 50 naar meer dan 76 procent door patronen te herkennen in testresultaten.
“Bij dementie is tijd een cruciale factor,” zegt Tamás Bosznay, Principal Consultant bij Katalyze Data. “DementAI is ontwikkeld om patiënten tijd te geven door signalen zichtbaar te maken die al aanwezig zijn in medische dossiers, zodat mensen mogelijk eerder in beeld komen voor verdere beoordeling.”