Twintig procent van de Nederlandse organisaties heeft geen volledig zeggenschap over eigen data, Dat blijkt uit onderzoek van Proximus NXT Nederland. De helft vreest toegang van buitenlandse autoriteiten. Kosten, cloudafhankelijkheid en kennisgebrek zijn de voornaamste drempels. De bereidheid om te investeren in Europese alternatieven groeit echter wel.
Het onderzoek werd gehouden door Proximus NXT Nederland onder ruim 550 ICT-beslissers. Meer dan de helft (51 procent) vreest dat niet-Europese autoriteiten toegang kunnen krijgen tot bedrijfsdata, zelfs als die binnen de EU is opgeslagen. Die zorg is niet ongegrond. Amerikaanse hyperscalers als AWS, Microsoft Azure en Google Cloud beheersen naar schatting 70 tot 80 procent van de Europese cloudmarkt. Europese organisaties zijn daardoor dus structureel afhankelijk van providers die onder Amerikaanse wetgeving vallen.
Zorgen over toegang buitenlandse autoriteiten
Meer dan vier op de tien respondenten (42 procent) verwacht dat Europese bedrijven binnen vijf jaar volledig afhankelijk zijn van niet-Europese cloudleveranciers, tenzij er sterke Europese alternatieven komen. Een derde (32 procent) ervaart al een gebrek aan transparantie van cloudleveranciers over de locatie en toegang tot bedrijfsdata. Toch vermijdt 59 procent bewust cloudleveranciers waarbij datasoevereiniteit twijfelachtig is. Bijna een derde, 29 procent, accepteert de risico’s van buitenlandse dataopslag zolang prijs en prestaties gunstig zijn.
Dat datasoevereiniteit steeds urgenter wordt, is breder zichtbaar. Experts voorspellen dat soevereiniteit in 2026 een miljardenbusiness is geworden. Het wordt aangejaagd door geopolitieke spanningen en de toegenomen druk van de Amerikaanse CLOUD Act op in de EU opgeslagen data. Bijzonder kwetsbaar zijn organisaties op het gebied van generatieve AI. 17 Procent gebruikt generatieve AI-tools voor gevoelige data zonder enig beleid of bewustwording binnen de organisatie.
Kosten, afhankelijkheid en kennisgebrek remmen
Als het gaat om barrières, springen er drie factoren uit aldus het onderzoek. Kosten zijn de grootste drempel (42 procent) gevolgd door afhankelijkheid van cloudleveranciers (38 procent). Het gebrek aan kennis of expertise wordt genoemd door 34 procent van de ondervraagden. Dertien procent ervaart helemaal geen obstakels.
Proximus NXT Nederland lanceerde eerder al Clarence, een volledig Europese en disconnected cloudoplossing met post-quantum encryptie. Toch groeit de bereidheid om te investeren. Zo is 43 procent van de bedrijven bereidt hogere kosten te accepteren als dat bijdraagt aan Europese technologische soevereiniteit. En 57 procent verwacht dat organisaties in de toekomst uitsluitend zaken doen met cloudleveranciers die datasoevereiniteit kunnen garanderen.
Ronald van Heek, CEO van Proximus NXT Nederland: “Organisaties weten steeds beter wat datasoevereiniteit inhoudt en waarom het ertoe doet. Maar weten is niet hetzelfde als handelen.”
Iets meer dan een kwart (28 procent) van de bedrijven verwacht dat de eigen organisatie binnen drie jaar overstapt naar Europese cloudoplossingen. Bij 36 procent staat datasoevereiniteit voor de komende twaalf maanden al als topprioriteit op het lijstje.
Onderzoek: driekwart organisaties wil meer politieke aandacht voor datasoevereiniteit