Volledige onafhankelijkheid van Amerikaanse technologie is volgens demissionair minister Karremans simpelweg een illusie. De bewindsman zegt dat er geen Europese alternatieven zijn door problemen met de Europese interne markt.
De discussie laaide gisteren op tijdens een Kamerdebat over de dreigende overname van Solvinity, de leverancier die DigiD en host van MijnOverheid. Ook het beveiligde communicatiesysteem van Justitie en Veiligheid draait op servers van het cloudbedrijf.
Karremans maakte een opvallende vergelijking. “Als ik alleen al rondkijk in deze Kamer, zie ik iPhones, iPads, MacBooks en Apple-logo’s. Dat zijn allemaal Amerikaanse producten.” Hij verwees daarbij naar het gebrek aan Europese alternatieven voor veel technologie.
Negentig procent van alle data is in handen van drie Amerikaanse cloudpartijen, benadrukte de minister. De interne markt van Europa is volgens hem het echte probleem. “In Amerika kun je hard van de schans, maar in Europa niet. Daarom lukt het Amerikaanse techgiganten wel om het zo snel te doen en Europese gigantjes niet.”
Europese markt versnipperd
De Europese cloudmarkt kampt met versnippering. Amerikaanse bedrijven zoals Amazon Web Services, Microsoft Azure en Google Cloud hebben meer dan 70 procent van de markt in handen. Europese aanbieders hebben gezamenlijk slechts zo’n 15 procent marktaandeel.
Kamerleden vroegen of de overheid een aanjagende functie kan vervullen bij het stimuleren van Europese alternatieven. Karremans reageerde terughoudend. “Je moet dat pas doen als die volwaardige alternatieven er zijn. Daarvoor heb je eerst die werkende interne markt nodig.” Hij wees erop dat in de Tweede Kamer ingediende moties voor Europese clouddiensten de situatie niet zullen veranderen. “Nogmaals, ik zou natuurlijk liever een heel ander verhaal willen vertellen, maar zo’n Europees alternatief hebben we morgen of overmorgen of volgende maand gewoon niet geregeld.”
Nederland zoekt uitweg uit Amerikaanse cloud, politiek heeft goede hoop
Garanties over datatoegang ontbreken
Meerdere Kamerleden maakten zich tijdens het debat zorgen over mogelijke toegang van de Amerikaanse overheid tot gevoelige gegevens als Solvinity wordt overgenomen. SGP-Kamerlid Stoffer vroeg aan demissionair staatssecretaris Van Marum voor Digitalisering of het kabinet kan garanderen dat voor DigiD en MijnOverheid geen enkele buitenlandse rechtsmacht toegang kan afdwingen.
“Wij kunnen niet zwart-op-wit garanderen dat geen enkele buitenlandse macht toegang kan afdwingen tot gevoelige overheidsdata”, antwoordde Van Marum. “Logius heeft maatregelen genomen om de veiligheid en de beschikbaarheid van de diensten te waarborgen. Tegelijkertijd geldt dat het tegen kwade opzet altijd lastig wapenen is, ongeacht voor welke leverancier wordt gekozen.”
De Autoriteit Consument & Markt waarschuwde recent al voor toenemende afhankelijkheid van grote technologiebedrijven. Ook coalitiepartijen hebben inmiddels laten weten de overname van Solvinity te willen blokkeren.
Op zusterwebsite Techzine.nl is ook een uitgebreide blog verschenen over dit onderwerp: Digitale soevereiniteit voelt goed, maar is het dat ook?