Microsoft heeft bevestigd dat een belangrijke prestatiegerichte functie in Windows 11 voorlopig nog steeds een schone installatie van het besturingssysteem vereist. Het gaat om Smart App Control (SAC), een beveiligingsfunctie die volgens het bedrijf niet alleen bescherming biedt tegen schadelijke software, maar ook bijdraagt aan betere systeemprestaties.
Prestatieverbeteringen
Prestatieverbeteringen blijven een belangrijk aandachtspunt voor zowel gebruikers als ontwikkelaars. Waar Linux mogelijk binnenkort een aanzienlijke snelheidswinst boekt dankzij een native API die al langer beschikbaar is, heeft Microsoft vergelijkbare ideeën toegepast binnen Windows 11. Toch blijkt dat de praktische invoering van zulke optimalisaties complexer is dan eerder werd aangekondigd.
Smart App Control is exclusief beschikbaar in Windows 11 en werkt anders dan traditionele antivirussoftware. In plaats van continu bestanden en processen te scannen, blokkeert de functie potentieel schadelijke applicaties al voordat ze worden uitgevoerd. Volgens Microsoft zorgt dit voor een lichtere belasting van de computer, omdat permanente achtergrondscans minder noodzakelijk zijn. Hierdoor kan het systeem efficiënter omgaan met beschikbare rekenkracht en energieverbruik.
Preventieve aanpak
Microsoft benadrukte eerder dat juist deze preventieve aanpak een belangrijk voordeel vormt. Klassieke antivirusprogramma’s gebruiken vaak meer systeembronnen doordat zij voortdurend actieve bestanden analyseren. Smart App Control moet dat proces slimmer en minder belastend maken, wat in theorie leidt tot merkbare prestatieverbeteringen.
Schone installatie
Toch is er een belangrijke kanttekening. Om Smart App Control volledig te activeren, blijft een schone installatie van Windows 11 voorlopig noodzakelijk. Dat betekent dat gebruikers het besturingssysteem opnieuw moeten installeren in plaats van simpelweg een update uit te voeren. Microsoft heeft dit vereiste al meerdere keren bevestigd.
Opvallend is dat het bedrijf eind 2025 nog aankondigde dat deze beperking zou verdwijnen. Tijdens Insider-tests liet Microsoft weten dat gebruikers de functie binnenkort zonder schone installatie zouden kunnen inschakelen. In ondersteuningsdocumentatie voor de niet-beveiligingsupdate van januari 2026 (KB5074105) werd deze wijziging zelfs al aangekondigd.
Smart App Control
Die belofte is inmiddels teruggedraaid. Microsoft heeft de betreffende informatie uit de documentatie verwijderd en verklaard dat de aanpassing is uitgesteld naar een toekomstige release. Volgens het bedrijf wordt de mogelijkheid om Smart App Control zonder herinstallatie te activeren nog verder ontwikkeld.
Voor gebruikers die de functie wilden proberen maar merkten dat deze niet werkte zonder schone installatie, verklaart dit waarom. Microsoft geeft aan dat de verbeterde versie later via een Windows-update beschikbaar moet komen, al is nog geen exacte releasedatum bekend. De situatie onderstreept hoe lastig het blijft om beveiliging en prestaties tegelijk te optimaliseren binnen een complex besturingssysteem als Windows 11.