Slechts een klein gedeelte van de Nederlandse microbedrijven gebruikt AI. Het gaat om een percentage van 13,8 procent dat in 2025 gebruikmaakte van één of meer AI-technologieën. Dat blijkt uit een nieuwe rapportage van het CBS. Onder grootbedrijven lag dit percentage op 66,2 procent.
Het CBS heeft voor het eerst specifiek onderzoek gedaan naar AI-gebruik bij de allerkleinste bedrijven in Nederland. Microbedrijven vormen een grote groep in ons land en hebben 2 tot 10 werknemers. Het aantal bedrijven met een klein aantal werknemers, is zo’n vijf keer groter dan het aantal bedrijven met 10 of meer werkzame personen. Toch blijft de AI-adoptie bij dit type bedrijf flink achter. In het midden- en kleinbedrijf (10 tot 250 werkzame personen) gebruikte in 2025 al 29,8 procent AI-technologie aldus het Centraal Bureau van de Statistiek.
Dat kleine bedrijven vaker achterblijven bij technologische adoptie is niet nieuw. Eerder berichtte ICTMagazine al over de cyberweerbaarheid van kleine bedrijven die achterblijft. AI-adoptie lijkt een vergelijkbaar patroon te volgen. De toename bij microbedrijven is wel merkbaar. Het CBS registreerde een stijging van meer dan 3 procentpunt ten opzichte van 2024.
AI voor gebruik in marketing en administratie
Microbedrijven zetten AI in 2025 het vaakst in voor marketing en verkoop (32,7 procent), gevolgd door administratieve processen of bestuurstaken (25,9 procent). Dat verschilt van het MKB en grootbedrijf, waar administratieve taken juist op de eerste plek staan.
Wat betreft de manier waarop AI wordt verkregen, kiest bijna de helft van de microbedrijven voor het directe gebruik van commerciële software. Het gaat daarbij om 48,2 procent en er moet gedacht worden aan tools als ChatGPT of Adobe AI-functies. Zelf ontwikkelen doen de meeste kleine bedrijven niet.
CBS: 41 procent werkenden vreest vervanging door AI
Gebrek aan ervaring remt adoptie
Waarom veel microbedrijven toch niet voor AI kiezen? Van de bedrijven die het gebruik hadden overwogen maar er toch van afzagen, noemde 71,6 procent ‘gebrek aan ervaring’ als voornaamste reden. Daarnaast spelen ook privacyoverwegingen een grote rol.
Het CBS publiceerde eerder al een rapport over de kenmerken van bedrijven die AI-technologie gebruiken, met data over bedrijven met 10 of meer werkzame personen. Het nu gepubliceerde onderzoek vult dit aan met specifieke data over microbedrijven voor de periode 2023-2025. Microbedrijven die wel gebruikmaakten van artificial intelligence, waren in 2025 goed voor 17,9 procent van de totale omzet in de onderzochte bedrijfstakken.