Werknemers die dagelijks meerdere AI-agents aansturen, kunnen dat mentaal niet goed verwerken en raken daardoor uitgeput. Dat blijkt uit nieuw gepubliceerd onderzoek. Onderzoekers noemen dit fenomeen ‘AI brain fry’ oftewel mentale vermoeidheid door overmatig gebruik of aansturing van AI-tools. De gevolgen daarvan zijn meetbaar, stellen de onderzoekers.
Het onderzoek is gehouden in opdracht van Boston Consulting Group (BCG) en gepubliceerd in de Harvard Business Review. Voor het onderzoek werden 1488 Amerikaanse werknemers bevraagd die fulltime werken. Veertien procent van hen gaf aan last te hebben van AI brain fry, zoals gedefinieerd in de studie. De respondenten meldden symptomen als hersenmist (beter bekend als ‘brain fog’), concentratieproblemen, hoofdpijn en het trager nemen van besluiten. Sommige personen lieten weten fysiek afstand te moeten nemen van hun computer om te ‘resetten’.
Opvallend is dat niet het gebruik van AI zelf het meest mentaal belastend blijkt te zijn. Dat is namelijk het toezicht houden op semi-autonome AI-agents, zo blijkt uit het onderzoek. Werknemers die veel AI-toezicht houden en rapporteerden, besteedden 14 procent meer mentale energie. Ook was die groep 12 procent vermoeider en hadden 19 procent meer kans op informatie-overload. Daarbij lagen de zelf gerapporteerde foutenpercentages bij deze groep 39 procent hoger dan bij anderen.
Wat is een AI-agent en wat heb je eraan als bedrijf?
Dat AI de cognitieve belasting van medewerkers kan verhogen, sluit aan bij eerder onderzoek. Uit onderzoek van TNO en RIVM bleek eerder al dat AI weliswaar fysieke werklasten verlicht, maar tegelijkertijd de cognitieve belasting verhoogt. Volgens het CBS denkt inmiddels 41 procent van de Nederlandse werkenden dat AI hun werk deels kan overnemen.
Drie tools is het omslagpunt
BCG onderzocht ook de relatie tussen het aantal AI-tools en productiviteit. Wie van een naar twee tools gaat, merkt een duidelijke productiviteitswinst. Een derde tool levert nog iets op, maar wel minder. Beheer je als persoon meer AI-agents dan daalt de productiviteit.
Qua beroepsgroepen worden marketeers het vaakst getroffen, gevolgd door HR, operations, engineering, finance en IT. Dat zijn dan weer precies de afdelingen waar AI-agents het meest worden ingezet voor taken als copywriting, data-analyse en klantenondersteuning.
Leiderschap als sleutelfactor
AI brain fry is overigens geen onvermijdelijk gevolg van AI-gebruik. Bij werknemers die AI inzetten voor repetitieve taken werden 15 procent minder burnout-klachten waargenomen. Teams met een duidelijke AI-strategie en training lieten ook minder klachten zien.
Zonder een holistische aanpak, inclusief goede training en managementondersteuning, kan AI brain fry een groter probleem worden naarmate meer werknemers intensief met AI gaan werken. Daarom moeten bedrijven eerst stappenplannen opstellen waarin de hoofdvraag moet zijn: hoe kan er AI-waarde gecreëerd worden zonder dat medewerkers daardoor overbelast raken?