Zeven op de tien Nederlandse bedrijventerreinen zijn slecht voorbereid op wateroverlast door klimaatverandering. Ook hebben vijf op de zes terreinen een tekort aan groen. Dat blijkt uit een nu gepubliceerd onderzoek.
Het onderzoek is gehouden door Werklandschappen van de Toekomst, een Nederlands kennis- en innovatieprogramma. Daarin zijn alle ruim 3700 Nederlandse bedrijventerreinen onderzocht op punten als klimaat, gezondheid en biodiversiteit. Bedrijventerreinen zijn goed voor circa 40 procent van het nationaal inkomen en bieden werk aan bijna een derde van de Nederlandse beroepsbevolking.
Toch zijn ze zelden onderwerp van klimaatdiscussies. Een gemiddeld terrein bestaat voor bijna de helft (48 procent) uit verhard oppervlak zoals asfalt en tegels, wat zowel wateroverlast als hitteproblemen versterkt.
Bomen en biodiversiteit schieten tekort
Uit de gemaakte scan blijkt dat slechts één op de zes voldoende bomen heeft. De regionale verschillen zijn opvallend te noemen. Zo zijn er in Friesland en Drenthe bij één op de vijf bedrijventerreinen minstens drie grote bomen te vinden, terwijl dat in Zuid-Holland bij minder dan één op de twaalf terreinen het geval is. Bomen zijn niet alleen essentieel in het voorkomen van waterschade, aldus het rapport. Zicht op groen draagt ook aantoonbaar bij aan welzijn en productiviteit van werknemers.
Voor biodiversiteit is meer variatie nodig op bedrijventerreinen. Gemiddeld bestaat dat momenteel voor slechts 4 procent uit struiken en heggen, terwijl een percentage van 15 procent aanbevolen wordt. ‘Met een mix van bomen, struiken en kruiden kunnen bedrijventerreinen uitgroeien tot belangrijke ecologische schakels tussen stedelijk groen en het buitengebied’, aldus Daphne Teeling, programmacoördinator van Werklandschappen van de Toekomst.
Nationale en Europese druk neemt toe
De urgentie wordt ook op nationaal niveau erkend. Het Rijk investeerde eind 2022 nog 26 miljoen euro uit het Nationaal Groeifonds in het programma Werklandschappen van de Toekomst om terreinen klimaatbestendig te maken. Meer groen op bedrijventerreinen zorgt ook voor het in toom houden van temperaturen. De gemiddelde gevoelstemperatuur kan de komende decennia namelijk flink oplopen als er niks verandert.
Europese wetgeving voegt daarbij nog een extra dimensie toe. De Europese Natuurherstelverordening verplicht lidstaten namelijk om vanaf 2030 stedelijk groen en biodiversiteit meetbaar te vergroten. Bedrijven die al moeten rapporteren over duurzaamheid kunnen via de CSRD-richtlijn tevens worden aangesproken op de impact van hun terrein op biodiversiteit en klimaatadaptatie.
CSRD uitgelegd: welke bedrijven moeten rapporteren over duurzaamheid en klimaatimpact?
Subsidies en nulmetingen beschikbaar
Op meerdere plekken in Nederland worden al stappen gezet. Het landelijke programma telt inmiddels 150 partnerterreinen. Gemeenten en provincies investeren de komende jaren bovendien miljarden om steden en regio’s te beschermen tegen hitte, droogte en extreme neerslag.
Bedrijven kunnen een nulmeting laten uitvoeren via de Werklandschappenscan. In meerdere provincies is daarbij een Groenstartvoucher beschikbaar van maximaal 15000 euro voor een groen- en waterplan. Daarnaast zijn er initiatieven gestart, waarbij bedrijven een aanvraag doen voor het aanplanten van heggen op hun terrein. Tot slot bieden tools als CO2Track MKB-bedrijven een gratis manier om verduurzaming meetbaar te maken.