Bijna één op de vijf Nederlandse werknemers krijgt pas uitleg over digitale veiligheid nadat zich een serieus incident heeft voorgedaan. Tegelijkertijd heeft 62 procent van de werknemers al eens een noemenswaardig IT-probleem op het werk meegemaakt. Dat blijkt uit de IT-Indicator 2026 van Aces Direct, uitgevoerd onder 1.018 werkende Nederlanders bij organisaties met 250 tot 1.200 medewerkers.
De cijfers laten zien dat security bij veel organisaties nog altijd vooral reactief wordt aangepakt. Achttien procent van de werknemers krijgt pas uitleg nadat er iets is misgegaan. Dat kan gaan om een cyberincident of storing waarbij systemen tijdelijk niet beschikbaar zijn, iets wat 21 procent van de respondenten heeft meegemaakt.
Daarnaast zag 17 procent een collega op een phishingmail klikken en kreeg 11 procent te maken met een datalek. Juist omdat dergelijke incidenten veel voorkomen, is het opvallend dat basismaatregelen en instructies niet altijd vanaf het begin goed zijn geregeld.
Wachtwoorden blijven zwakke plek
Ook het dagelijkse gedrag rond wachtwoorden laat zien waar risico’s ontstaan. Bijna twee op de vijf werknemers, 38 procent, deelt wachtwoorden met collega’s. Zes procent bewaart alle wachtwoorden zelfs in één document.
De eerste werkdag blijkt eveneens niet altijd het beste vertrekpunt voor veilig IT-gebruik. Elf procent van de respondenten kreeg bij indiensttreding een eenvoudig wachtwoord in de stijl van ‘Welkom2026!’. Slechts 20 procent zegt dat door de IT-afdeling aangemaakte wachtwoorden standaard werden ondersteund met tweefactorauthenticatie.
Volgens Aces Direct ligt het probleem daarom niet uitsluitend bij bewustwording. Wanneer de eenvoudigste werkwijze ook de minst veilige is, zullen medewerkers volgens het bedrijf vaak voor gemak kiezen. Technische beveiligingsmaatregelen moeten daarom zo worden ingericht dat de veilige keuze automatisch ook de eenvoudigste wordt.
IT-problemen kosten twee werkdagen per maand
Naast beveiligingsrisico’s heeft slecht functionerende IT ook directe gevolgen voor productiviteit. Nederlandse werknemers zijn volgens het onderzoek gemiddeld zeventien uur per maand kwijt aan het oplossen van technische problemen met apparatuur, bedrijfssoftware en applicaties.
Dat komt neer op ruim twee volledige werkdagen per maand. Het gaat daarbij niet alleen om grote storingen, maar vooral om een opeenstapeling van kleine problemen. Die worden vaak niet officieel als incident geregistreerd en zijn daardoor ook minder zichtbaar in rapportages en begrotingen.
Werkelijke kosten
Voor organisaties kan dat betekenen dat de werkelijke kosten van IT-problemen aanzienlijk hoger zijn dan alleen de rekening voor hardware, software of externe ondersteuning. Tijdverlies van medewerkers vertaalt zich immers rechtstreeks in lagere productiviteit.
Aces Direct-topman Sven van Boxtel pleit daarom voor een combinatie van techniek en instructie. Medewerkers zouden vanaf hun eerste werkdag duidelijke security-uitleg moeten krijgen, terwijl organisaties tegelijkertijd maatregelen als tweefactorauthenticatie standaard moeten inschakelen.
De cijfers uit het onderzoek maken vooral duidelijk dat security niet pas aandacht mag krijgen nadat het misgaat. Juist vooraf goed ingerichte techniek, heldere instructies en veilige standaardinstellingen kunnen voorkomen dat kleine gewoonten uiteindelijk uitgroeien tot grote incidenten.