Windows 11 draait inmiddels op 71,5 procent van alle Windows-pc’s wereldwijd, blijkt uit cijfers van Statcounter. Windows 10 heeft ook nog een aanzienlijk aandeel, maar is wel gezakt naar 27,8 procent. Voor bedrijven die toch op Windows 10 blijven, gaat de prijs van de Extended Security Updates in het tweede jaar wel flink omhoog.
Een jaar na het einde van de reguliere ondersteuning voor Windows 10 heeft Windows 11 een duidelijke voorsprong. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Statcounter, waarover The Register berichtte. Het nieuwere besturingssysteem draait volgens die schatting op 71,5 procent van alle Windows-computers. Windows 10 komt nog uit op 27,8 procent.
De bekende kanttekening hoort daar wel bij, want Microsoft maakt zelf geen gebruikerscijfers bekend. Statcounter baseert zijn schattingen op trackingcode die wereldwijd op websites draait en maakt daarbij geen onderscheid tussen consumenten en zakelijke gebruikers.
De grote verschuiving kwam rond 14 oktober 2025, toen de reguliere ondersteuning voor Windows 10 stopte. Een maand daarvoor draaide nog ongeveer de helft van alle pc’s op Windows 10, zeiden bestuurders van Dell en HP toen.
Tweede ESU-jaar kost het dubbele
Wie Windows 10 sindsdien wil blijven gebruiken, kan updates krijgen via het programma Extended Security Updates (ESU). Daarin zitten alleen kritieke beveiligingsupdates. Nieuwe functies, bugfixes en technische ondersteuning vallen daar niet in.
Bedrijven betalen per apparaatlicentie. Het eerste jaar kostte 61 dollar per apparaat. Nu het tweede jaar begint, wordt dat 122 dollar. Voor het derde en laatste jaar vraagt Microsoft 244 dollar. Wie alle drie de jaren afneemt, is dus 427 dollar per apparaat kwijt. Microsoft maakte die oplopende tarieven al ruim voor het einde van de ondersteuning bekend. Volgens Computerworld zullen de hogere prijzen de overstap naar Windows 11 verder versnellen.
Softwareafhankelijkheid en legacy-risico’s
Toch is de keuze om te blijven hangen op Windows 10 voor veel organisaties geen kwestie van onwil of laksheid, maar pure noodzaak. Talloze bedrijven draaien op bedrijfskritische maatwerkapplicaties, gespecialiseerde industriële aansturingssoftware of proprietary drivers die simpelweg niet compatibel zijn met Windows 11. Zolang leveranciers geen updates uitbrengen of een complete modernisering van het applicatielandschap financieel en operationeel niet haalbaar is, zitten IT-afdelingen klem en resteert er weinig anders dan betalen voor het ESU-programma.
Het vasthouden aan dergelijke legacy-systemen brengt echter aanzienlijke risico’s met zich mee. Beveiligingspatches dichten weliswaar bekende lekken in het besturingssysteem zelf, maar moderne beveiligingsarchitecturen ontbreken op oudere machines. Bovendien stoppen steeds meer derde partijen met het ondersteunen van hun eigen software en stuurprogramma’s op Windows 10. Daardoor transformeren deze systemen sluipenderwijs tot een kwetsbaar doelwit voor cybercriminelen.
Consumenten krijgen extra jaar
Voor consumenten ligt het anders. Zij kunnen gratis meedoen aan het ESU-programma. Eerst zei Microsoft dat die updates maar een jaar beschikbaar zouden zijn. Later verlengde het bedrijf de consumentenversie met een jaar, tot 12 oktober 2027.
Automatisch gaat dat niet. Gebruikers moeten zich zelf aanmelden en voldoen aan verschillende door Microsoft gestelde eisen. Buiten Europa bood Microsoft verschillende opties aan: 30 dollar betalen, 1.000 Microsoft Rewards-punten inleveren of Windows Backup gebruiken. In de Europese Economische Ruimte krijgen consumenten de updates gratis als ze inloggen met een Microsoft-account. Wie liever een lokaal account houdt, moet betalen.
Voor organisaties is er een harde einddatum. Het ESU-programma loopt maximaal drie jaar en stopt op 10 oktober 2028. Daarna worden er ook geen beveiligingsupdates meer uitgerold voor Windows 10.