Vodafone Financial Services (Vodafone FS) moet uiteindelijk een boete van 185.000 euro betalen wegens onverantwoorde kredietverstrekking aan klanten. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) had het bedrijf aanvankelijk een boete van 375.000 euro opgelegd, maar de rechtbank Rotterdam heeft dat bedrag op 18 juni 2026 aanzienlijk verlaagd.
Boete
De zaak draait om een fout in het bestelproces voor mobiele telefoons in augustus 2022. Daardoor werd gedurende enkele weken bij bepaalde klanten geen verplichte inkomsten- en lastentoets uitgevoerd. Zo’n toets moet voorkomen dat consumenten een lening aangaan die zij financieel niet kunnen dragen.
Vodafone FS verstrekt zogenoemde telecomkredieten. Daarbij koopt een consument een telefoon in combinatie met een abonnement en wordt het toestel feitelijk op krediet betaald. Voor kredieten boven 250 euro moet de aanbieder controleren of de financiële situatie van de klant voldoende ruimte biedt voor de lening. Daarbij wordt onder meer gekeken naar inkomen, vaste lasten en bestaande schulden.
Sanctie
Ook kredietaanbieder Tinka kreeg in 2024 een forse sanctie. De onderneming, die consumenten onder meer de mogelijkheid biedt aankopen achteraf te betalen, kreeg een boete van 1,75 miljoen euro. Uit onderzoek bleek dat Tinka in zeven van tien onderzochte dossiers onvoldoende informatie over de financiële positie van klanten had verzameld en in twee gevallen onverantwoord krediet had verstrekt.
Krediet
Door een fout bij een software-aanpassing werd deze controle in augustus 2022 tijdelijk overgeslagen. Vodafone FS ontdekte het probleem zelf en meldde het vervolgens bij de AFM. Na onderzoek bleek dat 158 klanten een krediet hadden gekregen dat niet, of niet in die omvang, verstrekt had mogen worden.
Voor de toezichthouder woog zwaar mee dat het niet de eerste keer was dat Vodafone FS problemen had met de regels rond kredietverstrekking. In juli 2018 kreeg het bedrijf al een waarschuwing omdat een inkomsten- en lastentoets niet correct was uitgevoerd. In maart 2022 volgde opnieuw een waarschuwing na twee afzonderlijke incidenten waarbij sprake was van overkreditering. De AFM drong er toen nadrukkelijk op aan maatregelen te nemen om herhaling te voorkomen. Toch ging het minder dan een half jaar later opnieuw mis.
Overtreding
Voor de overtreding geldt volgens de AFM in beginsel een boetebedrag van 2,5 miljoen euro. Dat bedrag werd echter teruggebracht tot 375.000 euro, mede omdat de omvang en gevolgen van de overtreding relatief beperkt bleven.
Ook de houding van Vodafone FS na ontdekking van de fout speelde een belangrijke rol. Het bedrijf beëindigde de overtreding direct, werkte mee aan het onderzoek en nam aanvullende maatregelen om nieuwe problemen te voorkomen. Bovendien werden alle getroffen klanten gecompenseerd. Hun kredieten werden kwijtgescholden, terwijl zij hun telefoon mochten houden.
De rechtbank Rotterdam besloot de boete vervolgens verder te matigen tot 185.000 euro. Daarbij werd rekening gehouden met de ernst en duur van de overtreding, de mate van verwijtbaarheid en het feit dat de redelijke termijn in de procedure met vijf maanden was overschreden.