Negentig procent van de Nederlandse CEO’s zet AI-agents op grote schaal in. Dat blijkt uit de IBM 2026 CEO Study onder 2.000 wereldwijde topbestuurders. Het aandeel organisaties met een Chief AI Officer steeg in een jaar van 26 naar 76 procent. Tegelijkertijd benadrukken CEO’s dat AI-succes meer afhangt van menselijke adoptie dan van technologie.
Nederland springt eruit in het nieuwe CEO-onderzoek van IBM. Maar liefst 90 procent van de Nederlandse CEO’s geeft aan AI-agents op grote schaal te gebruiken, tegenover 83 procent van de Europese CEO’s en 75 procent wereldwijd. Het onderzoek is gebaseerd op basis van gesprekken met 2.000 CEO’s in 33 landen en 21 sectoren. Dataverzameling vond plaats tussen februari en april 2026.
Ook op het gebied van data-integratie loopt Europa voorop. Negentig procent van de Europese CEO’s integreert eigen data en intellectueel eigendom systematisch in op maat gemaakte AI-modellen en -agents. In Nederland is dat 88 procent, wereldwijd 83 procent. AI-investeringen staan ook bij CFO’s wereldwijd al langere tijd bovenaan de agenda, zo bleek eerder dit jaar.
Chief AI Officer: van uitzondering naar norm
In 2026 beschikt 76 procent van de ondervraagde organisaties over een Chief AI Officer (CAIO). Een jaar eerder was dat nog 26 procent. Organisaties met een ‘AI first’-inrichting van hun C-suite schatten gemiddeld 10 procent meer AI-initiatieven op te schalen dan concurrenten. IBM-CEO Arvind Krishna liet eerder al weten dat IBM AI-agents inzet voor het werk van honderden HR-medewerkers.
Alle CEO’s binnen organisaties met een CAIO verwachten dat de invloed van die rol richting 2030 verder groeit. Daarin staat de CAIO niet alleen, want ook alle andere C-suite functies winnen aan gewicht. Meer dan acht op de tien respondenten (83 procent) vindt AI-soevereiniteit essentieel voor de bedrijfsstrategie, wat het belang van governance en controlemechanismen benadrukt.
“AI verandert hoe werk wordt uitgevoerd, door mensen en software op nieuwe manieren samen te brengen, en het verandert ook hoe mensen samenwerken op de werkvloer,” zegt Marcell Schmidt, Country GM Netherlands and Technology leader bij IBM. “De CEO’s die echt resultaat boeken met AI-transformatie doen meer dan alleen AI sneller uitrollen. Zij herontwerpen hun organisaties om de beste mensen te combineren met de beste technologie.”
AI-succes staat of valt met mensen
Toch draait het niet alleen maar om technologie. 83 Procent van de CEO’s wereldwijd geeft aan dat AI-succes meer afhangt van menselijke adoptie dan van de technologie zelf. In Nederland is dat 80 procent. Tussen 2026 en 2028 verwacht 31 procent van de Nederlandse bestuurders dat medewerkers omscholing nodig hebben voor een andere rol.
Van de respondenten wereldwijd, inclusief Nederland, vindt 85 procent dat alle functionele leiders technologie-experts moeten worden binnen hun eigen domein. Talent- en technologieleiderschapsrollen groeien in Nederland volgens 85 procent van de CEO’s naar elkaar toe. Richting 2030 verwachten CEO’s dat circa de helft van de operationele beslissingen door AI wordt genomen zonder menselijke tussenkomst. In Nederland rekent 51 procent hierop, in Europa en wereldwijd is dat drie procent minder.
Van boardroom-visie naar vakgebied
Om de vertaalslag van de boardroom naar de werkvloer te maken, moeten professionals in onder andere Finance, Marketing, Sales, Supply Chain en HR inzien dat AI-agents geen IT-feestje zijn. Het is de kern van de toekomstige dagelijkse operatie. Voor Finance en Legal betekent dit een verschuiving van handmatige controle naar strategische governance over autonome systemen die besluiten nemen over budgetten en contracten.
In commerciële en logistieke rollen transformeren professionals van uitvoerders naar ‘architecten’ die agents aansturen voor gepersonaliseerde klantreizen of zelfsturende leveringsketens. HR-leiders krijgen de cruciale taak krijgen om de organisatiecultuur klaar te stomen voor deze mens-machine samenwerking.
Het succes van deze transformatie hangt niet af van technische programmeerkennis, maar van het vermogen van vakspecialisten om AI te integreren in hun eigen domein-expertise. Nu 85 procent van de CEO’s verwacht dat functionele leiders technologie-experts worden, is het essentieel dat er begrepen wordt hoe data-integratie en AI-soevereiniteit de concurrentiepositie van een specifieke afdeling kan bepalen.