Staatssecretaris Willemijn Aerdts van Economische Zaken en Klimaat (EZK) verbiedt de overname van Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl. Het besluit is gisteren (25 mei) genomen op advies van het Bureau Toetsing Investeringen, dat een risico voor het publieke belang constateerde op basis van de WOZT.
Het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) ontving op 21 november een melding van de voorgenomen overname en startte direct een onderzoek op basis van de Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie (WOZT). Na afronding van dat onderzoek adviseerde het BTI een volledig verbod. Staatssecretaris Aerdts nam dat advies over. Beide partijen, Kyndryl als voorgenomen koper en Solvinity als doelonderneming, zijn inmiddels geïnformeerd.
Aerdts benadrukt in de Kamerbrief dat de toets landenneutraal, risico-gebaseerd en proportioneel is. “Nederland hecht grote waarde aan de aanwezigheid van buitenlandse, waaronder nadrukkelijk ook Amerikaanse technologiebedrijven en hun bijdrage aan de Nederlandse economie en digitale infrastructuur”, aldus de staatssecretaris. De investeringstoets geldt volgens hem gelijkelijk voor alle investeerders, ongeacht herkomst.
Langslepende kwestie
De overname was in november aangekondigd en leidde meteen tot breed politiek verzet. Solvinity beheert de infrastructuur waarop DigiD en MijnOverheid draaien, wat de deal extra gevoelig maakte. Het kabinet kondigde al vroeg aan de gevolgen te onderzoeken. Kyndryl slaagde er daarna niet in de zorgen weg te nemen. Een debat in de Tweede Kamer liep op niets uit.
De Tweede Kamer nam eerder een motie aan die het kabinet opriep het DigiD-hostingcontract in 2028 niet te verlengen als de overname doorging. Alleen JA21 stemde destijds tegen die motie. Begin mei wees een kortgedingrechter nog een eis af om het contract met Solvinity te beëindigen. De rechter oordeelde dat een verantwoorde overstap zes tot acht maanden vergt en dat stopzetting onaanvaardbare risico’s met zich meebrengt voor essentiële overheidsdiensten. De motivering van die uitspraak verscheen op 22 mei.
Het verbod op de overname zet een streep door de beoogde deal, dat minstens 100 miljoen euro zou betreffen. Een alternatief aanbod vanuit een Nederlandse partij viste net achter het net. Of Solvinity nu opnieuw te koop is, moet nog blijken. Ook zal de soevereiniteitsdiscussie de gemoeide bedragen wellicht flink veranderen. Het is immers nu bekend dat het beheer van DigiD dermate waardevol geacht voor het staatsbelang, dat een Amerikaanse koper niet zal worden toegestaan. Niets wijst erop dat Kyndryl om een andere reden dan de VS-nationaliteit is geweerd als beoogde eigenaar van Solvinity.
Aerdts greep in na signalen
De staatssecretaris meldt serieuze indicaties te hebben ontvangen dat voltooiing van de transactie aanstaande was. Dat was de reden om geen uitstel te nemen. Het kabinet blijft de komende periode in contact met Solvinity en de huidige eigenaar. Ook biedt Aerdts een vertrouwelijke technische briefing aan de Tweede Kamer aan om het besluit toe te lichten, in lijn met een eerder aangenomen motie.
Op langere termijn zal de Solvinity-casus zowel bekend als berucht blijven. Aan de ene kant heeft de Nederlandse staat nu vroeg genoeg gehandeld om DigiD in Nederlandse handen te houden. Daartegenover staat het feit dat elk technologiebedrijf in dit land nu zich moet afvragen of het een kritieke rol speelt voor de nationale digitale infrastructuur. Als dat het geval is, kan het handelen van Den Haag de volgende keer hetzelfde zijn.