Bijna elke Nederlandse HR-afdeling gebruikt AI, maar slechts 18 procent van de organisaties heeft de personeelsdata op orde. Dat blijkt uit de Workforce Pulse 2026 van Personio. Ook op de werkvloer blijft Nederland achter bij Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk.
Voor het onderzoek ondervroeg Censuswide tussen 29 mei en 10 juni 3.000 HR-beslissers en 6.000 medewerkers in vier Europese landen. In Nederland ging het om 500 HR-beslissers en 1.000 medewerkers, werkzaam bij organisaties met 10 tot 2.000 werknemers. Het is de derde editie van het jaarlijkse onderzoek van Personio. Het HR- en payrollplatform uit München haalde in 2022 nog 200 miljoen dollar op, bij een waardering van zo’n 8,5 miljard dollar.
Vier op de tien Nederlandse bedrijven hebben grote gaten of fouten in hun personeelsgegevens. Toch zegt driekwart van de HR-managers met gebrekkige data dat zij daarop een of meer belangrijke personeelsbeslissingen hebben gebaseerd. En de medewerkers? Slechts 19 procent van hen krijgt altijd een duidelijke uitleg over HR-beslissingen die hen raken.
Geld genoeg, koppeling ontbreekt
Aan budget lijkt het niet te liggen. Nederlandse organisaties geven gemiddeld ruim 14.000 euro per jaar uit aan kunstmatige intelligentie binnen HR. Europees verwacht 62 procent van de HR-managers dat dit bedrag komend jaar verder stijgt. Slechts 10 procent van de Nederlandse respondenten heeft AI daadwerkelijk aan de eigen personeelsdata gekoppeld.
Juist daar zit volgens de onderzoekers het verschil. Organisaties waar AI de verwachtingen overtreft, hebben de technologie zes keer zo vaak goed geïntegreerd. Wie de slechtste data heeft, is acht keer zo vaak teleurgesteld in wat AI oplevert.
“In finance zou niemand een begroting maken op cijfers die hij zelf niet vertrouwt”, zegt Philip Lacor, Chief Revenue Officer bij Personio. Volgens hem gaat het om de belangrijkste beslissingen die een organisatie neemt: wie je aanneemt, wat je betaalt en wie je laat doorgroeien. “Zolang directies AI puur zien als een investering in technologie, en niet als een vraag over de kwaliteit van hun beslissingen, blijft het geld kosten zonder iets op te leveren.”
Nuchter, of gewoon niet bezig?
Op de werkvloer valt vooral de rust op. Slechts één op de vijf van de Nederlandse werknemers vreest dat AI hun baan overneemt, het laagste aandeel van alle onderzochte landen. De onderzoekers wijzen op Hollandse nuchterheid als mogelijke verklaring. Die nuchterheid heeft volgens hen wel een keerzijde. Nederlanders zijn er nauwelijks mee bezig. Iets meer dan een derde werkt actief aan AI-vaardigheden, tegenover bijna de helft in Spanje en Groot-Brittannië en 42 procent in Duitsland. Ook gebruikt slechts een derde AI in het eigen werk.
Wie het wel doet, gaat vaak zijn eigen gang. Een op de vijf Nederlandse werknemers gebruikt AI zonder dat de werkgever ervan weet. Eerder berichtten we al dat een op de vijf werknemers zelf AI-tools koopt voor het werk. In dat onderzoek had slechts 43 procent van de werknemers duidelijke AI-richtlijnen ontvangen.
Ook het zicht van HR op dat gebruik is beperkt. Nederlandse HR-leiders schatten het dagelijkse AI-gebruik op 58 procent, terwijl slechts 16 procent van de kenniswerkers dat zelf rapporteert. Daarbij heeft 63 procent van de HR-leiders beperkt of geen zicht op het werkelijke gebruik; slechts 3 procent monitort dit goed.
Eerder op ICT Magazine: De stille dreiging van Shadow-AI op de werkvloer