Nederlandse HR-afdelingen zetten steeds vaker kunstmatige intelligentie in, maar de regels rond verantwoord gebruik blijven achter. Dat blijkt uit onderzoek van HR-dienstverlener SD Worx onder 5.936 HR-managers en 16.500 werknemers in zestien Europese landen, waaronder Nederland. Volgens het onderzoek investeert inmiddels de helft van de Nederlandse HR-professionals in AI om de werkplek te ondersteunen. In 2025 lag dat aandeel nog op 40 procent.
HR-afdelingen
Die groei laat zien dat AI in korte tijd een vaste plek krijgt binnen personeelsbeleid. Toch is de invoering ervan niet zonder risico’s. Slechts 42 procent van de Nederlandse werkgevers beschikt binnen HR over beleid voor ethisch en verantwoord gebruik van AI. Dat is opvallend, omdat AI juist binnen HR direct raakt aan medewerkers, arbeidsvoorwaarden, beoordelingen, roosters, verzuim, welzijn en loopbaanontwikkeling.
Ook het vertrouwen van werknemers is nog beperkt. Volgens SD Worx vertrouwt 56 procent van de werknemers erop dat hun werkgever AI eerlijk en ethisch verantwoord inzet. Dat betekent dat een aanzienlijk deel van de werknemers twijfels heeft over de manier waarop technologie wordt gebruikt bij beslissingen die hun werk kunnen raken.
Timing
De timing is belangrijk. De Europese AI Act wordt gefaseerd ingevoerd en stelt strengere eisen aan onder meer transparantie, risicobeheer, documentatie en governance bij AI-systemen met een verhoogd risico. Voor HR-toepassingen is dat extra relevant, omdat beslissingen over medewerkers grote gevolgen kunnen hebben voor hun positie binnen een organisatie.
Uit het onderzoek blijkt dat Nederlandse HR-professionals vooral zoeken naar praktische toepassingen. 58 procent onderzoekt actief hoe AI de werkplek kan ondersteunen, tegenover 41 procent in 2025. Europees gezien worden tijdsregistratie, rapportage en analyse, en payrollmanagement het vaakst genoemd als domeinen waar AI prioriteit krijgt. Voor meer mensgerichte onderwerpen, zoals welzijn en mentale gezondheid, blijft de voorkeur echter duidelijk bij menselijke ondersteuning. Ruim de helft van de werkgevers wil die taken volledig bij mensen houden.
Verlichten personeelsdruk
Tegelijkertijd wordt AI niet alleen gezien als hulpmiddel, maar ook als manier om personeelsdruk te verlichten. In Nederland zegt 44 procent van de werkgevers dat AI nu al de behoefte aan bepaalde rollen of taken vermindert. Europees geeft 37 procent aan liever AI in te zetten om de productiviteit te verhogen dan extra personeel aan te nemen.
Toch remmen kennisgebrek en onduidelijke strategie de verdere ontwikkeling. Bijna een derde van de Europese werkgevers zegt onvoldoende interne kennis te hebben om AI effectief toe te passen. Daarnaast noemt 30 procent het ontbreken van een heldere AI-strategie als reden waarom projecten nog weinig resultaat opleveren. Wel investeert 44 procent in training om AI-vaardigheden bij medewerkers te versterken.
Bruce Fecheyr-Lippens, Chief HR Officer bij SD Worx, noemt het positief dat een deel van de werkgevers al beleid heeft, maar benadrukt dat dit slechts een eerste stap is. Volgens hem moeten organisaties verder bouwen aan duidelijke governance, heldere verantwoordelijkheden en voldoende accountability.
AI binnen HR
De cijfers maken duidelijk dat AI binnen HR niet langer een toekomstbeeld is. De technologie wordt al ingezet en onderzocht. Maar juist omdat HR draait om mensen, vertrouwen en zorgvuldige besluitvorming, wordt de vraag naar ethiek, transparantie en toezicht steeds urgenter. Zonder duidelijke kaders dreigt AI niet alleen een hulpmiddel te worden, maar ook een bron van wantrouwen op de werkvloer.