Een nieuw datacentercomplex van Equinix in Amsterdam-Zuidoost kan op termijn, bij volledige ontwikkeling, maximaal 1,1 miljard liter drinkwater per jaar gaan gebruiken voor koeling. Dat zou neerkomen op ruim één procent van alles wat drinkwaterbedrijf Waternet oppompt. De berekende maximale WUE-score van 1,690 ligt fors boven de belofte die de datacentersector zelf in 2021 deed.
Het project, aangeduid als AM9/10, bevindt zich momenteel nog in de vergunning- en voorbereidingsfase. Het uiteindelijke plan toont dat het datacenter vier torens krijgt van maximaal 60 meter hoog, met open koeltorens op het dak. In de eerste fase bouwt Equinix echter één toren, waardoor het daadwerkelijke waterverbruik voorlopig aanzienlijk lager uitvalt. Eventuele verdere torens volgen op zijn vroegst pas vanaf 2036, mede afhankelijk van de beschikbaarheid van extra netcapaciteit op het overvolle stroomnet.
De cijfers zijn opvallend, meldt NRC. De Microsoft-hyperscalers in Middenmeer verbruiken jaarlijks krap 40 miljoen liter water, omdat die vooral luchtgekoeld zijn. Eerder berichtte Techzine over een ander datacenter voor Microsoft in Nederland dat tot 420 miljoen liter industriewater per jaar gebruikt. Ook dat is nog altijd minder dan de helft van wat Equinix maximaal zou kunnen afnemen. Daarbij gaat het bij het nieuwe complex van Equinix, een multi-customer colocatielocatie, specifiek om drinkwater.
Lees: De verborgen prijs van kunstmatige intelligentie
Branchebelofte zonder wettelijke basis
De datacentersector beloofde in 2021 vanaf 2025 geen datacenters meer te bouwen met een Water Usage Effectiveness (WUE) boven de 1,0 in gebieden met matige waterschaarste. Amsterdam valt daaronder, maar de maximale prognose voor dit datacenter komt uit op 1,690.
In Nederland bestaat geen wettelijk WUE-plafond. De maatstaf dient vooral als rapportage-instrument. Vergunningen gaan in de praktijk over wateronttrekking, lozing en ruimtelijke voorwaarden. De WUE-afspraak is dus een branche-afspraak, geen wettelijk kader. Wel zijn er met Waternet bindende afspraken gemaakt. Equinix moet de drinkwaterafname aantoonbaar beperken tijdens perioden van grote piekvraag en droogte.
Ontwerp laat alternatieven niet toe
Equinix koos voor hoogbouw omdat het Amsterdamse datacenterbeleid intensieve, gestapelde bouw voorschrijft. Die hoge bebouwingsdichtheid zorgt echter voor een relatief klein dakoppervlak ten opzichte van het enorme datavloeroppervlak, wat de mogelijkheden voor traditionele luchtkoeling drastisch beperkt. Waterkoeling vraagt bovendien minder stroom, wat gezien de netcongestie een belangrijke factor is.
Benelux-directeur Michiel Eielts zegt tegen NRC dat zuinig omgaan met drinkwater pas sinds enkele jaren prominent op de agenda staat. Bij de eerste vergunningaanvragen speelde dat nauwelijks een rol. Zijn voorkeur ging uit naar koeling met industrieel afvalwater, maar zo’n infrastructuur ontbreekt in Zuidoost. Wel beschikt Equinix over een vergunning voor warmte- en koudeopslag (WKO) in de bodem. Deze gecombineerde koelstrategie moet op termijn drinkwater besparen, al zijn die potentiële besparingen nog niet ingerekend in de maximale prognose van 1,1 miljard liter.
En de procedures? Die duren volgens Eielts vier à vijf jaar. Wie halverwege voor een compleet ander koelconcept kiest, moet vergunningtechnisch opnieuw beginnen. “Dan heb je zo weer anderhalf jaar erbij.”
Lees ook: Microsoft-datacenter Middenmeer slokt 1 procent Nederlandse stroom op
Amsterdam staat buitenspel
De gemeente kan het project niet zomaar meer tegenhouden. Sinds 2022 geldt een verbod op datacenters die meer dan 70MW verbruiken en groter zijn dan tien hectare, met uitzonderingsgebieden in Het Hogeland en Hollands Kroon. Het perceel van Equinix blijft onder die oppervlaktegrens.
Het latere datacentermoratorium biedt evenmin soelaas, aangezien de initiële plannen van voor die datum dateren. Hoewel Amsterdam het beleid inmiddels verder aanscherpte en de stad tot en met 2035 nieuwe grootschalige ontwikkelingen wil weren, kunnen lopende vergunningstrajecten uit het verleden niet met terugwerkende kracht worden geschrapt.