De Amerikaanse staat New York voert tijdelijk een moratorium in op nieuwe grootschalige hyperscale datacenters. Gouverneur Kathy Hochul heeft een decreet ondertekend waarmee de afgifte van bepaalde milieuvergunningen voor nieuwe projecten tot maximaal een jaar wordt gepauzeerd.
Daarmee wil de staat tijd winnen om strengere regels op te stellen voor de ontwikkeling van datacenters, met aandacht voor energiekosten, waterverbruik, milieueffecten, netcapaciteit en de gevolgen voor lokale gemeenschappen. Hoewel de maatregel specifiek in New York wordt genomen, past deze in een bredere internationale tendens.
De snelle groei van kunstmatige intelligentie, cloudcomputing en digitale diensten leidt wereldwijd tot een toenemende vraag naar datacentercapaciteit. Tegelijk groeit de maatschappelijke discussie over de vraag wie de rekening betaalt voor het extra beslag op stroomnetten, waterbronnen, ruimte en infrastructuur.
Hyperscale datacenters
New York is volgens Amerikaanse media de eerste Amerikaanse staat die een dergelijk tijdelijk statewide moratorium instelt voor grote datacenterprojecten. De maatregel richt zich op hyperscale datacenters, die enorme hoeveelheden stroom en water nodig hebben om duizenden servers te laten draaien en te koelen. Volgens Reuters gaat het om projecten met een energiebehoefte van 50 megawatt of meer.
De staat wil de komende maanden een generieke milieueffectrapportage ontwikkelen. Daarin worden onder meer de gevolgen onderzocht voor energievraag, watergebruik, waterkwaliteit en luchtkwaliteit. Tijdens die periode geeft de milieudienst geen nieuwe discretionaire vergunningen af voor projecten die nog niet volledig in behandeling zijn genomen. Zodra de nieuwe standaarden zijn vastgesteld, kunnen projecten weer doorgaan, mits ze aan de aangescherpte eisen voldoen.
Maatschappelijke tegenprestaties
Naast milieuregels werkt New York aan een kader voor maatschappelijke tegenprestaties. Lokale overheden moeten daarmee beter kunnen onderhandelen over investeringen in infrastructuur, werkgelegenheid, kinderopvang, lokale opleidingen en financiële bijdragen aan gemeenschappen waar grote datacenters worden gebouwd. Ook wordt gekeken naar een fonds waarmee datacenterontwikkelaars kunnen bijdragen aan modernisering van het elektriciteitsnet en nieuwe schone energievoorziening.
Politiek gevoelig
De stap is politiek gevoelig. Voorstanders wijzen op stijgende energiekosten, druk op waterbronnen en onzekerheid voor omwonenden. Tegenstanders vrezen dat strengere regels investeringen en banen naar andere staten kunnen verdrijven. Associated Press wijst erop dat de maatregel onderdeel is van een bredere Amerikaanse discussie over AI, energieverbruik en lokale zeggenschap over digitale infrastructuur.
Voor Nederland en België is vooral die algemene trend relevant. Ook hier groeit de vraag naar datacenters, terwijl netcongestie, ruimtegebruik, duurzaamheid en lokale weerstand steeds nadrukkelijker op de agenda staan. Datacenters zijn onmisbaar voor de digitale economie, maar worden tegelijk steeds kritischer bekeken als grootverbruikers van energie en water.
Netcongestie blijft groeien: tijd dringt voor Nederlandse stroomnetten
Discussie over datacenters
De maatregel in New York laat daarmee zien dat de discussie over datacenters verschuift. Het gaat niet langer alleen om technologische innovatie en economische groei, maar ook om publieke kosten, lokale baten en maatschappelijke randvoorwaarden. Voor overheden, ontwikkelaars en gemeenten wordt de centrale vraag steeds scherper. Hoe bouw je digitale infrastructuur zonder dat omwonenden, natuur en energienetten daarvoor de prijs betalen?