Webshops en zakelijke leveranciers krijgen steeds vaker te maken met een nieuw type klant. Dan hebben we het over de AI-agent die zelfstandig producten selecteert, bestellingen plaatst en betalingen uitvoert. Dat vraagt om aanpassingen in de betaalinfrastructuur, vooral op het gebied van authenticatie, fraudepreventie en aansprakelijkheid.
Nederlandse betaaldienstverleners als Adyen, Mollie en PAY. werken daarom mee aan internationale standaarden die dergelijke transacties veilig moeten maken. De ontwikkeling betekent dat webwinkels straks niet uitsluitend betalingen verwerken die rechtstreeks door consumenten worden uitgevoerd. Ook digitale assistenten kunnen namens klanten aankopen afronden, binnen vooraf vastgestelde bevoegdheden en bestedingslimieten. Daarmee ontstaat een nieuw verkoopkanaal, maar ook een nieuwe uitdaging voor ondernemers.
AI-kopers
Een belangrijk probleem is het onderscheid tussen betrouwbare AI-agenten en frauduleuze software. Traditionele fraudedetectie is grotendeels ingericht op menselijk koopgedrag. Geautomatiseerde bestellingen kunnen daardoor onterecht als verdacht worden aangemerkt en geblokkeerd.
Betaalproviders werken daarom aan technische afspraken waarmee kan worden vastgesteld of een AI-agent daadwerkelijk namens een klant handelt. Daarbij moet duidelijk zijn wie de aankoop heeft gemachtigd en welke bevoegdheden de digitale koper heeft gekregen.
Wie is aansprakelijk?
Ook de aansprakelijkheid vormt een belangrijk vraagstuk. Wanneer een AI-agent een verkeerd product bestelt, een te hoog bedrag uitgeeft of buiten zijn opdracht handelt, is niet vanzelfsprekend wie voor de financiële gevolgen opdraait.
Bij chargebacks, waarbij betalingen achteraf worden betwist of teruggedraaid, moeten webshops kunnen aantonen dat een aankoop rechtsgeldig is geautoriseerd. Nieuwe technische standaarden moeten dergelijke controles ondersteunen, maar lossen de juridische verantwoordelijkheden niet automatisch op.
Ook gevolgen voor B2B
Voor zakelijke leveranciers biedt deze ontwikkeling eveneens mogelijkheden. AI-systemen kunnen bijvoorbeeld zelfstandig voorraden aanvullen, onderdelen bestellen en terugkerende inkopen afhandelen. Daarbij moeten transacties binnen afgesproken budgetten en interne goedkeuringsprocedures blijven.
Om deze nieuwe betaalvorm mogelijk te maken, breidt Visa zijn Agentic Ready-programma uit naar webwinkels en betaaldienstverleners. Meer dan 85 organisaties nemen deel, waaronder Adyen, Mollie en PAY.
Betrouwbaarheid
De deelnemers testen onder meer hoe AI-agenten betrouwbaar kunnen worden geïdentificeerd en hoe bestaande systemen voor fraudebestrijding en chargebacks daarop moeten worden aangepast.
Voor webwinkels betekent dit voorlopig niet dat zij hun betaalinfrastructuur moeten vervangen. Wel moeten zij zich voorbereiden op een situatie waarin niet iedere koper een mens is.
De belangrijkste verandering vindt daarmee achter de betaalknop plaats. Daar moet straks worden vastgesteld of een AI-agent daadwerkelijk mag kopen, wie toestemming heeft gegeven en wie betaalt wanneer iets misgaat.
