De Europese Commissie heeft de juridische stappen afgerond voor het Scaleup Europe Fund. Dit nieuwe publiek-private groeifonds van 5 miljard euro start de komende weken met investeren. Beleggingsbeheerder EQT leidt de kapitaalinjecties. De focus ligt daarbij op kapitaalintensieve innovaties zoals AI, kwantumtechnologie, biotech en schone technologie.
Het fonds valt onder de Europese Innovatieraad (EIC). Het vormt een belangrijk onderdeel van de EU-strategie om technologische afhankelijkheid van de VS en China te verkleinen. Volgens de Commissie werd EQT geselecteerd via een open proces. De investeerder krijgt volledige autonomie om zelfstandig en marktconform keuzes te maken.
Welke bedrijven komen in aanmerking?
Het fonds richt zich op een bekend pijnpunt in Europa, namelijk de stap van startup naar wereldspeler. Europa heeft veel vroegefasekapitaal en biedt sterk universitair onderzoek. Zodra bedrijven honderden miljoenen nodig hebben om op te schalen of fabrieken te bouwen, droogt de financiering echter vaak op.
Het Scaleup Europe Fund richt zich daarom op late-stage financieringsrondes, zoals Series B, C en pre-IPO. De nadruk ligt op deeptech-pioniers met een technologie die stoelt op wetenschappelijke doorbraken. Dit betreft vaak bedrijven met een hoge kapitaalbehoefte, zoals bouwers van kwantumcomputers, bio-reactoren of gigafabrieken. De ontwikkelfase is al voorbij; er staat een werkend product en de commerciële belangstelling is bewezen.
De investeringen kunnen oplopen tot honderden miljoenen euro’s per bedrijf. Zo wil de EU voorkomen dat veelbelovende pioniers uitwijken naar de VS of hun technologie verkopen aan buitenlandse partijen.
Vier cruciale technologiesectoren
De Commissie en EQT richten zich op vier hoofdcategorieën. Binnen AI gaat de aandacht naar Europese taalmodellen, industriële AI, privacy-first software en de benodigde compute-infrastructuur. Bij kwantumtechnologie ligt de nadruk op kwantumcomputing, sensoren en cybersecurity om netwerken te beschermen.
Daarnaast investeert het fonds in biotechnologie. Daarbij moet gedacht worden aan gezondheidszorg, synthetische biologie en behandelingen met lange klinische trajecten. De vierde pijler omvat clean tech, zoals batterijtechnologie, waterstof, CO2-opvang en circulaire productie.
Publiek geld trekt private miljarden aan
De structuur van het fonds werkt als een hefboom. De Europese Commissie legt volgens Reuters ongeveer 1 miljard euro in via Horizon Europa. Deze overheidsgarantie verlaagt het risico, waardoor de overige 4 miljard euro uit de markt kan worden aangetrokken.
Het beleggersconsortium bestaat uit pensioenfondsen, investeringsbanken en private partijen. Zo doet het Nederlandse APG Asset Management mee namens pensioenfonds ABP, samen met verzekeraar Allianz. Ook het Deense EIFO, het Spaanse CriteriaCaixa, Wallenberg Investments, Santander en Novo Holdings sluiten aan. De fondsenwerving blijft openstaan om de gewenste 5 miljard euro te bereiken.
Onderdeel van een breder industrieel offensief
Commissievoorzitter Ursula von der Leyen kondigde het fonds al aan in haar State of the Union van 2025. Het initiatief staat niet op zichzelf, maar sluit aan bij eerdere Europese kapitaalinjecties.
Brussel investeerde eerder bijvoorbeeld 1 miljard euro in de Apply AI-strategie. Ook liggen er plannen klaar voor een Europese AI-leiderschapsstrategie. Met dit miljardenfonds wil Europa de stap zetten van streng regelgever naar een markt waarin techbedrijven echt kunnen doorgroeien.