Vanaf half mei start UWV een pilot met Microsoft Copilot Chat Web, die loopt tot eind 2026. Daarmee zet de organisatie een streep door het gebruik van het Europese Le Chat. Die AI-assistent fungeerde als tijdelijke oplossing in afwachting van een definitieve gecontracteerde AI-toepassing aldus het UWV.
UWV maakte Le Chat in juni 2025 beschikbaar voor medewerkers als tijdelijke generatieve AI-oplossing. De keuze voor het Franse tool was een bewuste. Le Chat voldoet aan de GDPR en geldt als Europees alternatief voor ChatGPT, met een sterke focus op datasoevereiniteit.
Toch blijft het bij een tijdelijke oplossing. “Le Chat was bedoeld als een tijdelijke oplossing totdat een gecontracteerde ai-toepassing beschikbaar kon worden gesteld”, legt een woordvoerder van UWV uit. Copilot Chat Web draait binnen de bestaande Microsoft-omgeving van UWV, wat meer beheermogelijkheden biedt en betere beveiligingsinstellingen oplevert die zijn afgestemd op UWV-eisen. De organisatie verwacht dat Copilot Chat Web betere resultaten levert en zo het gebruik van niet-goedgekeurde AI-tools tegengaat. Eind 2026 worden de uitkomsten van de pilot geëvalueerd.
Soevereiniteitsdilemma
Dat een Nederlandse uitvoeringsorganisatie een Europese tool vervangt door een Amerikaanse is heden ten dage opmerkelijk te noemen. Eerder onderzoek liet zien dat 74 procent van grote Nederlandse organisaties digitale soevereiniteit als belangrijk criterium beschouwt bij IT-keuzes, maar dat de praktische uitvoering achterblijft.
Tegelijkertijd zoeken andere overheden juist alternatieven voor Microsoft. Zo onderzoekt Duitsland alternatieven voor de Bundestag en Frankrijk besloot eerder al om Windows te vervangen op overheidssystemen voor Linux. Het UWV liet wel weten dat er: “Ondertussen wordt gekeken naar andere betrouwbare (soevereine) alternatieven”. Een definitief antwoord op de soevereiniteitsvraag heeft de organisatie daarmee echter nog niet.
Lees ook: Europa betaalt 265 miljard euro voor digitale afhankelijkheid
De overstap naar Microsoft Copilot Chat Web onderstreept een bredere trend binnen de Nederlandse overheid. De naadloze integratie met bestaande werkprocessen weegt vaak zwaarder dan de wens voor een volledig Europees softwarelandschap. Omdat het UWV reeds zwaar leunt op de Microsoft 365-infrastructuur, biedt Copilot voordelen die een losstaande tool als Le Chat lastig kan evenaren.
Daarbij kan gedacht worden aan de directe koppeling met SharePoint-documenten, Outlook-agenda’s en de strenge Azure-beveiligingsprotocollen waar de organisatie al op is ingericht. De roep om digitale soevereiniteit klinkt steeds luider. Toch laat deze pilot zien dat de praktijk moeilijk is. Operationele efficiëntie en ‘compliance’ binnen een vertrouwde cloudomgeving geven nu vaak de doorslag. Voor grootschalig gebruik van generatieve AI is dit momenteel de meest pragmatische route.