Hoogleraren ACCSS: niet naar VS voor Microsoft cloud

ransomware cyberaanvallen

Besteed clouddiensten van universiteiten en besturen niet uit aan Amerikaanse techreuzen, maar maak een eigen plan. Dat stellen twintig hoogleraren in de ICT van de Academic Cyber Security Society (ACCSS) in een brandbrief.

Ze roepen universiteitsbesturen en universiteitsraden op om een strategische visie te ontwikkelen. “Voordat voldongen feiten worden gecreëerd. Vergeet niet dat voor de Big Tech- bedrijven geldt: “you can check-in anytime you like, but you can never leave”.

De berichten over ransomware-aanvallen en andere incidenten van de laatste tijd deden de wenkbrauwen bij de hoogleraren in cybertech al fronsen. De aanvallen op Microsoft Exchange-servers deden de rest.

Microsoft Exchange

In de Microsoft Exchange mailservers worden steeds nieuwe fouten gevonden, zeggen de wetenschappers in de brief. “Het blijkt dat hierdoor veel e-mail systemen gehackt kunnen worden, en systeembeheerders hebben dan ook hun handen vol met het verhelpen van fouten in de Microsoft software. Gelukkig lijken de Cloud-gebaseerde e-mail systemen van Microsoft (Office 365), en die van de andere big-techbedrijven relatief veilig. Het lijkt dan ook niet meer dan begrijpelijk dat er stemmen opgaan om e-mail en andere diensten uit te besteden aan de ogenschijnlijk veilige cloudoplossingen van de Amerikaanse Big Tech-industrie.”

De briefschrijvers noemen het bijzonder dat universiteitsbesturen steeds vaker besluiten om het onderhoud van ICT-diensten uit te besteden aan Amerikaanse Cloud-giganten. “In de Volkskrant van december 2019 roepen de rectoren van de Nederlandse universiteiten juist op “om een grens te trekken” teneinde de afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven te verminderen. Blijkbaar verliest het lange termijn strategisch denken het van de korte termijn operationele problemen. Maar is dat wel verstandig, en zal de rekening van een falend strategisch handelen ons op termijn niet opbreken? Voordat er onomkeerbare besluiten worden genomen is er een aantal aandachtspunten waar bestuurders en universiteitsraden zich eerst over zouden moeten buigen.”

Veiligheid

De schrijver van de brief vinden het ook voor studenten van belang dat zij een veilige leeromgeving vinden. Eentje waar ruimte is om fouten te maken en hiervan te leren. “Het moet onmogelijk zijn dat privacygevoelige data van studenten voor andere doeleinden misbruikt wordt. Commerciële bedrijven die een cloudoplossing bieden kunnen data echter voor meerdere doeleinden gebruiken. Met bijvoorbeeld het Cambridge Analytica-schandaal in het achterhoofd, moeten we constateren dat de veiligheid en privacybescherming van onze studenten bij commerciële Cloud providers niet altijd gegarandeerd is.”

Door de data van medewerkers en studenten van Nederlandse universiteiten onder te brengen bij Amerikaanse cloudproviders plaats je die data niet alleen buiten het Europese grondgebied, maar ook binnen de ‘ommuurde tuinen’ van deze providers. En zij vallen onder Amerikaanse wet- en regelgeving. En dat is nog veel kwalijker, stellen de hoogleraren.

“Maar niet alleen de data, maar zelfs de autorisatie tot diensten besteden we uit. We verheffen daarmee de Facebooks, Googles, Amazons en Microsofts van deze wereld niet alleen tot beheerder van onze data, maar ook tot grenspolitie van die data. Wanneer de NSA een juridische grondslag formuleert, dan kan het zo maar zijn dat de Amerikaanse overheid daarmee toegang krijgt tot het e-mail verkeer en de data van studenten en medewerkers aan Nederlandse universiteiten. Neem als analogie de fysieke toegang tot ons land: zouden we de grenscontrole op Schiphol en de uitgifte van paspoorten aan een buitenlandse natie uitbesteden?”

Buitenlandse studenten

De briefschrijvers breken ook een lans voor de positie van buitenlandse studenten. Dat is volgens hen nodig omdat het de laatste jaren meerdere keren voorkwam dat de Amerikaanse regering bedrijven en organisaties kan dwingen om mee te werken aan Amerikaanse politieke wensen. Dat betekent dat de data van buitenlandse studenten en medewerkers uit landen waarmee geopolitieke spanningen bestaan, niet veilig zijn. Zeker niet als het gaat om studenten of medewerkers uit landen als China of Iran. “Is het voorstelbaar dat een Amerikaanse regering ons dwingt studenten uit bepaalde landen te weren? Ze leggen daarover dan ook vragen op tafel: “Hebben Iraanse studenten die in deze tijd van Corona thuiswerken vanuit hun moederland nog wel toegang tot Office 365? Vinden we dat acceptabel?”

Privacy Shield

In 2016 hebben de EU en de VS het Privacy Shield-verdrag gesloten, waardoor de privacy van Europese burgers gewaarborgd zou moeten zijn. Maar afgelopen zomer hebben rechters van het Europese Hof besloten dat ook dit verdrag niet aan de Europese privacywetgeving voldoet. Er is dus een reële kans dat binnenkort ook Nederlandse rechters de universiteiten verbieden om nog langer gegevens in de Amerikaanse Cloud op te slaan. Met het oog op deze juridische onzekerheid lijkt het dus onverstandig om nu te migreren naar een Amerikaanse cloud.

Op korte termijn kan het inderdaad voordelig zijn ICT-diensten uit te besteden aan de Cloud. Maar heeft men ook berekend wat de migratiekosten zijn als we er ooit weer vanaf willen, bijvoorbeeld omdat de rechter ons daartoe dwingt? Wat zijn de lange termijn kosten en hebben we dan nog wel de experts met verstand van de materie? Hebben we hiervan een helder beeld?

Is het te verdedigen als een bedrijf er niet in slaagt om veilige e-mail software te leveren, het dan te belonen door je compleet van dat bedrijf afhankelijk te maken en al je e-mail en ICT-diensten aan dat bedrijf uit te besteden?

Het is begrijpelijk dat de recente ransomware en de Exchange mail aanvallen voor sommige universiteiten (extra) argumenten zijn om het beheer van cruciale ICT-diensten uit te besteden. Cybersecurity is een steeds groter probleem, en het continue veilig houden van de eigen infrastructuur wordt steeds lastiger. Maar waarom wordt de e-mail infrastructuur en andere diensten (waaronder autorisatie) niet vaker samen met hogescholen, UMCs, MBOs en andere instellingen opgedragen aan SURF, de organisatie van en voor ons? Alhoewel het uitbesteden aan SURF op korte termijn moeilijker kan zijn dan uitbesteden aan de (Amerikaanse) Big Tech bedrijven, kunnen op de wat langere termijn veel problemen worden voorkomen.

Lees ook:

Gerelateerde berichten...

X