De Autoriteit Consument & Markt heeft de Leidraad Data Delen gepubliceerd. Die helpt fabrikanten, leveranciers en verkopers van slimme apparaten bij het naleven van de Europese Dataverordening, die sinds september 2025 van kracht is. De ACM is de eerste nationale toezichthouder in Europa die bedrijven hiervoor praktische handvatten biedt.
Met de publicatie van de Leidraad Data Delen legt de ACM uit hoe bedrijven de verplichtingen rondom data delen moeten invullen. De Dataverordening, ook bekend als Data Act, is voor fabrikanten en leveranciers van slimme apparaten al een tijdje verplichte kost. Vorig jaar november kreeg de ACM de formele bevoegdheid om toezicht te houden op de naleving van de wet. De nieuwe leidraad geeft nu concreet invulling aan wat dat toezicht inhoudt.
De wetgeving vergroot de controle van eindgebruikers over de data die door slimme apparaten worden gegenereerd. In de praktijk stelt dit consumenten, maar ook zakelijke gebruikers in staat om bijvoorbeeld voertuig- of machinegegevens rechtstreeks te delen met onafhankelijke dienstverleners, zoals onderhoudsgarages of dataspecialisten. Dit stimuleert de concurrentie op de aftermarket. Om deze datadeling te faciliteren, moeten fabrikanten en leveranciers wel aan strikte technische en juridische verplichtingen voldoen.
Wat moeten bedrijven doen?
De leidraad richt zich op informatieverplichtingen en toegang. Bedrijven moeten gebruikers duidelijk uitleggen welke gegevens worden verzameld en hoe die zijn te raadplegen. Toegang tot die data moet kosteloos, makkelijk en veilig zijn. Daarbij gelden ook specifieke regels over wat bedrijven met de gegevens mogen doen en welke onderlinge afspraken zijn toegestaan.
Een belangrijke datum om in de gaten te houden is 12 september 2026. Vanaf die datum moeten slimme apparaten en bijbehorende diensten zodanig ontworpen zijn, dat gebruikers er eenvoudig toegang toe hebben. Dat geldt voor apparaten die na die datum op de markt komen.
De gepubliceerde leidraad is een voorlopige versie. De Europese Commissie publiceert later dit jaar aanvullende richtlijnen, waarna de ACM de leidraad definitief zal maken. Ook herziet de Commissie de Dataverordening de komende jaren via de zogeheten ‘digitale omnibus’, wat ook wordt verwerkt in de leidraad.
In ander nieuws: Opladen van laptop via USB-C vanaf nu verplicht voor alle nieuwe laptops in Europa
Leidraad voor clouddiensten
Eind 2026 volgt een afzonderlijke leidraad specifiek voor clouddiensten. Daarin geeft de ACM toelichting op de verplichtingen rondom het wisselen tussen cloudaanbieders en het koppelen van diensten. De ACM werkt daarbij nauw samen met Europese toezichthouders. In Nederland wordt daarvoor ook samengewerkt met de Autoriteit Persoonsgegevens, die toezicht houdt op de raakvlakken met de AVG.